BU YILIN TEMASI: YAPAY ZEKA (YARARLARI, RİSKLERİ, ETİK VE İYİLİK İÇİN KULLANIMI)

Bu yıl 23. yılına giren “Uluslararası Bilişimci Martılar” projeleri, Yapay Zekâ (YZ) odaklı olarak ve YZ destekli olarak yeniden tasarlanmıştır. Nedeni; gençleri, akademisyenleri ve tüm toplumsal aktörleri etik, sürdürülebilir ve yenilikçi YZ çözümleri üretmeye teşvik etmektir. Tasarımı, sürekli güncellemesi ve koordinasyonu Prof.Dr. Hayal KÖKSAL’a ait olan proje sürecinin yönetimi; “Hayal Köksal İletişim Ağı” içinde yer alan “Yenilikçi İmece Derneği (YİMEDER)” ve “Eğitimde Toplam Kalite ve Mükemmellik Dünya Konseyi (WCTQEE)”, Türkiye Genel Direktörlüğü’nce yapılır. Proje; İstanbul Kent Üniversitesi’nce desteklenmekte olup işbirliği içindeki diğer kurumlar: İnsan Saygınlığı Üniversitesi Girişimi ve İnsan Saygınlığı ve Öteleme İletişim Ağı, Nepal QUEST, Tria Bilişim, İNGED Q-ELT Çalışma Grubu, Dünya Kadınları Dünya Barışı için Uluslararası Federasyonu ve Erken Çocukluk Eğitim ve Araştırma Vakfıdır. Proje 4 ödüllü olup; 2009 ve 2025 yıllarında Türkiye Bilişim Derneği’nden “Bilişim Yıldızları” Ödülü, 2005 yılında Dünya Bankasından “İmece Halkaları” yöntem ödülü, 2019 yılında da Hindistan’da WCTQEE “YİMEDER Kurumsal Mükemmellik” Ödülü almıştır.
 
Amaç
Yapay zekânın yararlarını ve olası risklerini ele alarak toplumsal farkındalığı artırmak.
Disiplinlerarası iş birliği ile yenilikçi ve uygulanabilir projeler geliştirmek.
Sürdürülebilirlik, eşitlik ve etik ilkelerini tüm süreçlere entegre etmek.
2005 Türkiye Yaratıcı Kalkınma Fikirleri Yarışmasında Dünya Bankası ödülü  alan “İmece Halkaları” yöntemini kullanarak ekip ruhunu geliştiren problem çözme yöntemlerini ve bilimsel kalite araçlarının kullanımını gençlere ve toplum üyelerine öğretmektir. Bu yöntemle şimdiye dek beş binden fazla proje yönetilmiştir.
 
Hedef Kitle Kategorileri
Okul öncesi kurumları da dahil olmak üzere Lise sonuncu sınıfa kadar tüm öğrenci ve öğretmenler (Bilişimci Martılar)
Üniversitelerin ön lisans, lisans ve lisansüstü öğrencileri (Lider Martılar)
Genç profesyoneller, yerel girişimciler, deneyimli iş insanları, STK temsilcileri ve yerel yönetimler (Toplum Martıları)
(Tüm kategorilerde engelli bireylerin ve onları destekleyecek engelli derneklerinin yer alması önerilir.)
 
Lider Martılar  Üniversiteler İçin Yeniden Tasarlandı.
Amaç: Tüm üniversite fakültelerindeki öğrencileri, yapay zekâ ve sürdürülebilir yaşam gibi güncel küresel sorun alanlarında iş birliği, yaratıcılık ve bilimsel yöntemlerle çözüm geliştirmeye teşvik etmek. Projeler, Bilişimci Martılar’ın 23 yıllık imece kültürü ve PUKÖ (Planla–Uygula–Kontrol Et–Önlem Al) kalite döngüsü yaklaşımı ile yürütülür.
 
Lider Martı Projelerinin Katılımcıları ve Ekip Yapısı:
Fakülteler:
Eğitim Fakülteleri (Öğretmen adayları ve eğitim teknolojileri bölümleri başta olmak üzere tüm bölümler)
Mühendislik ve Teknoloji Fakülteleri (Bilgisayar, elektrik-elektronik, Gıda, Mekatronik, Çevre mühendisliği vb.)
Mimarlık ve Tasarım Fakülteleri (Sürdürülebilir mimari, endüstriyel tasarım, peyzaj)
Fen-Edebiyat ve Sosyal Bilimler Fakülteleri (Fizik, Kimya, Matematik, Psikoloji, sosyoloji, tarih, edebiyat, arkeoloji, felsefe)
İktisadi ve İdari Bilimler Fakülteleri (Yönetişim, sosyal girişimcilik, liderlik, vb.)
Sağlık Bilimleri Fakülteleri (Halk sağlığı, hijyen, engellilik, yaşlı bakımı)
Güzel Sanatlar Fakülteleri (Sanatla farkındalık, sosyal inovasyon mekânları)
Diğer fakülteler ve disiplinler (Hukuk, İletişim, Spor Bilimleri vb.)
Ana Tema*:
Yapay Zekaà Faydalar, Riskler, Etik ve İyilik için kullanımı.
*Ekipler: 5–10 öğrenci, 1–2 akademik danışman, tercihen bir dış paydaş (STK temsilcisi, yerel yönetici, sanatçı veya mühendis). Fakülteler arası çok disiplinli ekipler teşvik edilir.
 Proje Süreci ve Adımlar:

  1. Kayıt ve ilk Eğitim (3 Ay: Kasım-Aralık 2025 ve Ocak 2026)
  1. Ekipler oluşturulur, kayıt yaptırılır, ilk eğitim tarihi ve yeri Koordinatör Hayal Köksal ile birlikte kararlaştırılır.
  2. Bilişimci Martılar tarihçesi, sürdürülebilir yaşam ilkeleri ve proje yönetimi eğitimi (Zoom veya yüz yüze). (H. Köksal tarafından verilir).
  3. Planlama ve Veri Toplama (2 Ay: Ocak-Şubat 2026)
    • Ekipler sorun analizi, alan yazını taraması yapar. Planlama PUKÖ döngüsünün yani proje sürecinin ilk adımıdır, kalite araçları kullanılır.
    • Ekipler her adımda koordinatör ile iletişim halinde olur. Bu bir yönlendirmeli (Guided) projedir.
  4. Proje Geliştirme (3 Ay: Mart-Mayıs 2026)
  5. Kalite araçları kullanılarak PUKÜ döngüsünün diğer 3 adımı  atılarak süreç tamamlanır (Uygulama, Kontrol etme ve Önlem alarak standartlaştırma).
  1. Mentorluk ve Geliştirme (İsteğe Bağlı olup süreç boyunca devam eder):
    • Akademisyenler, mühendisler, sanatçılar ve STK’lardan mentorluk.
  2. Sunumun Paylaşımı (1 Ay: Haziran 2026)
    • Projeler PPT + kısa film/web/blog formatında sunulur.
    • Projeler sergilenir ve jüri değerlendirmesi yapılır.
  3. Değerlendirme ve (2 ay: Temmuz-Ağustos 2026)
    • %50 Akran Değerlendirmesi (diğer ekipler)
    • %50 Jüri Değerlendirmesi (uluslararası jüri)
  4. Ödül Töreni, Çıktılar ve Yaygınlaştırma (2 Ay: Eylül-Ekim 2026)
  1. “En İyi Disiplinlerarası Proje”, “En Yaratıcı Yapay Zekâ Çözümü”, “Sosyal Etki Özel Ödülü” gibi kategoriler.
  2. Başarılı ekipler, sertifikalarını çevrim içi tören veya uluslararası konvansiyonlarda yer alır.
  3. Seçilen projeler, Uygulamaya Hazır Proje Kitapçığı ve dijital katalog olarak yayımlanır.

Değerlendirme Ölçütleri

  • Yaratıcılık ve yenilikçilik
  • Disiplinlerarası yaklaşım ve imece kültürüne katkı
  • Etik, sosyal ve çevresel etki
  • Uygulanabilirlik ve sürdürülebilirlik
  • Toplam Kalite Yönetimi araçlarını ve YZ kullanım oranı

Uluslararası Jüri Üyelerimiz:

Prof. Dr. Syed ALİ (ABD, John Hopkins Üniversitesi), Dr. Vineeta KAMRAN (Hindistan, WCTQEE), Dr. Dheeraj MEHROTRA (Hindistan, Adani GEMS Eğitim ve Araştırma Enstitüsü), Nirajan ADHİKARİ (Nepal QUEST & Nirvana Akademi), Prof. Dr. Aydan ERSÖZ (Türkiye, İNGED), Prof. Dr. Metin TOPRAK (Türkiye, Istanbul ve Bezm-i Âlem Üniversiteleri), Prof. Dr. Gonca TELLİ YAMAMATO (Türkiye Bilişim Derneği ve Yeditepe Üniversitesi), Mehmet GÜL (Türkiye, YİMEDER).

Başvuru ve Tarihler

  • Kayıt ve proje başvuruları: 1 Kasım 2025 – 31Ocak 2026 arasında YİMEDER’e yapılır.
  • Kayıt formu ve ayrıntılar: Bilgi, kayıt ve formlar için proje koordinatörü Prof.Dr. Hayal Köksal’a ulaşınız:

[email protected]         [email protected]       [email protected]

0 212 341 26 02 veya 0 532 373 8487